Nieuwsbrief januari 2026
De bodem is de ‘huid’ van de aarde waar miljarden micro-organismen in leven. Hoe kunnen we samenwerken met bacteriën voor een veerkrachtige leefomgeving? Verder: Schokland werd opgeslokt door de Zuiderzee en de Noord-Oostpolder. En scheepvaart als spiegel van verandering.
Samenwerken met bacteriën, hoe doen we dat?
Bacteriën hebben een slecht imago als ziekmaker. Maar dat is slechts één kant van het verhaal. Bacteriën zijn overal, op en in ons lichaam, in het water en in de bodem. Zonder deze kleine wezens is ons leven op aarde niet mogelijk. Bovendien kunnen bacteriën een rol spelen bij het schoner en sterker maken van onze leefomgeving. Tijdens de Lichtkogel Experience die plaatsvond bij ARTIS-Micropia ontdekten we de kracht van bacteriën.
Bacteriën voor een veerkrachtige leefomgeving
De bodem is de ‘huid’ van de aarde. Net als onze eigen huid zitten de bodem en ook het water vol met leven. Miljarden micro-organismen, waaronder bacteriën, vormen samen een levendig bioom of leefgemeenschap dat zorgt voor bescherming, voeding en herstel. Margot de Cleen, senior adviseur water en bodem bij Rijkswaterstaat, neemt ons mee in hun bijzondere, bijna verborgen wereld.
Scheepvaart als spiegel van verandering
Voor de volgende editie van de Lichtkogel richten we onze blik op het water. We onderzoeken de toekomst van de scheepvaart. Niet alleen als logistiek systeem, maar als maatschappelijke, ecologische en technologische ruimte. Want scheepvaart is nooit alleen maar transport geweest. Scheepvaart is een spiegel van veranderende wereldbeelden, economische belangen en technologische vooruitgang.
Opgeslokt door het water en de polder
De bijeenkomst van de Lichtkogel die plaatsvond in Batavialand had cultureel erfgoed in tijden van klimaatverandering als onderwerp. Schrijver en historicus Eva Vriend vertelde over het voormalige eiland Schokland dat werd opgeslokt door het water van de Zuiderzee en de Noordoostpolder. Alle bewoners moesten in 1859 het eiland verlaten. In de televisieserie ‘Heimwee naar Schokland‘ bezoekt ze samen met Huub Stapel het voormalige eiland.
Duiding van trends en ontwikkelingen
Het eerste trenddossier van de Lichtkogel in de huidige vorm verscheen in 2014. Het onderwerp van deze eerste editie is big data, met onder meer aandacht voor het Actueel Hoogtebestand Nederland. Het doel van dit meerjarenprogramma is het vervaardigen van een digitaal hoogtebestand van Nederland. De eerdere edities geven duiding aan trends en ontwikkelingen die nog steeds relevant kunnen zijn.