Steeds minder mensen

Terwijl het aandeel ouderen stijgt, neemt het aandeel mensen in de werkzame leeftijd af. Dit kan grote gevolgen hebben voor de economie. Hoe zorgen we ervoor dat onze maatschappij blijft functioneren als er steeds minder mensen zijn om deze draaiende te houden?

Voor een deel wordt dit nu opgevangen door arbeidsmigratie. Maar het is de vraag wat de oplossing is voor de lange termijn. Arbeidstekorten zullen zich in veel sectoren gaan voordoen, ook in de bouw en infrasector. Wat heeft de slinkende groep jonge werknemers straks nodig? Dit verdient de komende jaren onze blijvende aandacht.

Maatregelen

De veranderende samenstelling van de bevolking brengt ook nieuwe vraagstukken met zich mee voor de inrichting en het beheer van de leefomgeving. Zo telt Nederland, mede door de vergrijzing, steeds meer eenpersoonshuishoudens. Dit zet druk op de vraag naar woningen, ruimte, aansluitingen en bereikbaarheid. Zorgelijk is bovendien het groeiend aantal dodelijke verkeersongelukken met ouderen dat zich voordoet. Met het oog op de toekomst vraagt dit om maatregelen. Hoe gaan we bijvoorbeeld om met de toenemende diversiteit aan voertuigen met verschillende maten en snelheden?

Tenslotte, door de vergrijzing zullen we in Nederland moeten gaan wennen aan krimp. Maar we zijn gewend om te denken in termen van groei. Groei is goed en krimp is slecht. En inderdaad, krimp in bepaald gebieden kan leiden tot leegstand, verloedering en verpaupering. En ook tot stilstand en gebrek aan vernieuwing. Maar krimp is niet alleen maar slecht nieuws. Krimp kan de aanslag op de ruimte doen afnemen en de planologische puzzel eenvoudiger maken. Bovendien kunnen er plekken ontstaan voor nieuwe ontwikkelingen.

Redactieraad

Voor dit trenddossier is een redactieraad gevormd met deelnemers vanuit het CBS, Planbureau voor de Leefomgeving, TAUW, Universiteit Leiden, UWV, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en Rijkswaterstaat. Tijdens een aantal bijeenkomsten bespraken zij de urgentie van dit onderwerp en de invalshoeken die zij voor het voetlicht willen brengen. Daarmee hebben zij de basis gelegd voor dit inspirerende resultaat.

Op dinsdagmiddag 24 november organiseren we in de vestiging van Rijkswaterstaat in Den Bosch een Lichtkogel Experience. De deelnemers bedenken en maken een nieuw dorp voor de demografische samenstelling van de toekomst. De onderwerpen wonen, werken, mobiliteit en ruimte worden door experts ingeleid, waarna de deelnemers in groepen een ontwerp maken. Je bent van harte welkom!